Δευτέρα 18 Αυγούστου 2014

Αν δεν την παλεύεις, αυτοκτόνα - by To Skouliki Tom

Χθες το βράδυ, ενώ καθόμουν μόνος έξω από τη σπηλιά - η I Willi Am κι ο One Eyed Bert λείπουν διακοπές - και διάβαζα στο διαδίκτυο για την αυτοκτονία του Ρόμπιν Γουίλιαμς, θυμήθηκα μια φράση που λέγαμε στον στρατό κι είχε μεγάλο σουξέ.

Δε ξέρω αν τη λέγανε ή τη λένε ακόμα και σε άλλα στρατόπεδα, σε αυτό πάντως που υπηρέτησα, όταν κάποιος φαντάρος γκρίνιαζε για το πρωινό ξύπνημα, το καθημερινό ξύρισμα, τις αναφορές κι όλα αυτά τα πολύ χρήσιμα που μαθαίνεις κατά τη διάρκεια της θητείας σου, η φράση που άκουγε αμέσως από τον κοντινότερο συνάδελφό του ήταν "αν δεν την παλεύεις, αυτοκτόνα". 

Στην πιο πλούσια παραλλαγή της, η φράση αυτή γινόταν "αν δεν την παλεύεις, αυτοκτόνα ή πάρε αναβολή". Επειδή όμως η αναβολή δεν ταιριάζει καθόλου με το υψηλό εθνικό φρόνημα των περήφανων νιάτων που υπηρετούν στην ελληνική παραμεθόριο, αφού θα προτιμούσαν να γίνουν αυτόχειρες παρά να ντροπιαστούν παίρνοντας αναβολή, η φράση χρησιμοποιούνταν κυρίως στην πιο σύντομη εκδοχή της. "Αν δεν την παλεύεις, αυτοκτόνα."

Τόσο πολύ της μόδας είχε γίνει η φράση αυτή εντός του στρατοπέδου που ακουγόταν ακόμα κι όταν κάποιος διαμαρτυρόταν για το τοστ που του έψηνε ο καψιμιτζής. "Μεγαλύτερη μαλακία τοστ δεν έχω ξαναφάει στη ζωή μου." "Αν δεν την παλεύεις, αυτοκτόνα."

Από την πρώτη στιγμή που την άκουσα μέχρι σήμερα πίστευα ακράδαντα ότι η φράση αυτή, αν και κυνική, είναι απόρροια της κοινής λογικής. Διαβάζοντας ότι ο λόγος που οδήγησε τον Ρόμπιν Γουίλιαμς στην αυτοκτονία δια απαγχονισμου ήταν η χρόνια κατάθλιψη που βίωνε, σκέφτηκα πόσο αυθαίρετο και συμβατικό είναι ένα τέτοιο συμπέρασμα που δε μπορεί παρά να προέρχεται από την κοινή λογική, δηλαδή τη λογική που βασίζεται στο συναίσθημα και ουδεμία σχέση έχει με τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Κατά την κοινή λογική, ο Ρόμπιν Γουίλιαμς δεν την πάλευε, άρα "λογικά" αυτοκτόνησε. 

Βέβαια, στον αντίποδα της κοινής λογικής βρίσκεται η φιλοσοφία. Η φιλοσοφία απεχθάνεται την κοινή λογική, είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της. Έτσι, ο Αλμπέρ Καμύ είχε πει ότι η αυτοκτονία είναι το μοναδικό πραγματικά φιλοσοφικό ερώτημα. Το μόνο πραγματικό ερώτημα. Το πιο θεμελιώδες από το οποίο εξαρτώνται όλα τα άλλα.

Λαμβάνοντας υπόψη τη συλλογιστική του Καμύ, μπορούμε να πούμε ότι η ζωή είναι ένα δώρο που σου παρέχεται χωρίς να το ζητήσεις, οπότε το σκεπτόμενο άτομο έχει το φιλοσοφικό καθήκον να εξετάσει τόσο τη φύση της ζωής, όσο και τις συνθήκες που τη συνοδεύουν, κι αν αποφασίσει να απαρνηθεί αυτό το αζήτητο δώρο, έχει ως άνθρωπος το καθήκον να ενεργήσει σύμφωνα με τις συνέπειες αυτής της απόφασης.

Αυτή η διατύπωση φυσικά δε βολεύει καθόλου την κοινή λογική. Σύμφωνα με τον νόμο, τη θρησκεία και την κοινωνία, δηλαδή τους κύριους εκφραστές της κοινής λογικής, δεν είναι δυνατόν να έχεις σώας τας φρένας, να είσαι υγιής και να αυτοκτονήσεις. Ποιος είσαι για να αμφισβητήσεις τη φύση και την αξία της ζωής που τόσο καλά είναι οργανωμένη από αυτούς;

Σε κάθε περίπτωση, μια μέρα ένας φαντάρος αποφάσισε να πάει το φιλοσοφικό ζήτημα της φανταρικής αυτοκτονίας ένα βήμα πιο πέρα από την κοινή λογική. Πιο πέρα κι από τον Καμύ. Βρήκε τον τρόπο έτσι ώστε η αυτοκτονία, όχι μόνο να θεωρηθεί ως μια υπεροχή της αυτενέργειας έναντι της αξιοπεριφρόνητης παθητικότητας του να αφήνεις τη ζωή να σου συμβαίνει αλλά κι ως μία πράξη αλτρουισμού, ώστε να ωφελήσεις, εκτός από τον εαυτό σου, και τους γύρω σου.

Το "αν δεν την παλεύεις, αυτοκτόνα αλλά κάντο μπροστά μας για να πάρουμε απαλλαγή" είναι ό,τι πιο φιλοσοφικό κι αλτρουιστικό άκουσα ποτέ μέσα στον στρατό.

Το αν ίσχυε ή όχι αυτό που λέγανε πως άμα βρεθείς μπροστά σε αυτοκτονία συναδέλφου σου παίρνεις απαλλαγή από το υπόλοιπο της στρατιωτικής σου θητείας, δεν το εξέτασα ποτέ. Όπως δεν εξέτασα ποτέ και το ενδεχόμενο να αυτοκτονήσω. Ούτε στον στρατό ούτε έξω από αυτόν. Σε αντίθεση με τον Ρόμπιν Γουίλιαμς - που ίσως τελικά να το φιλοσόφησε.

by To Skouliki Tom

(Ανήθικο δίδαγμα: Με αφορμή την αυτοκτονία του Ρόμπιν Γουίλιαμς θυμήθηκα κι ένα κείμενο που είχα γράψει για τις αυτοκτονίες στην Ελλάδα: Ελλάδα, χώρα για να αυτοκτονείς.)

Στείλτε τα αυτοκτονικά σας σημειώματα στη σελίδα μας facebook.com/TheThreeMooges

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου