Η (προσφυγική) κρίση δημιουργεί ευκαιρίες - by NuKuSu

"Κατανοώ ότι οι κυβερνήσεις θέλουν να δείξουν στους πολίτες ότι κάνουν κάτι. Γι αυτό θέλω να τις βοηθήσω."

Τάδε έφη Γιάννης Μουζάλας, Υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, δίνοντας το πράσινο φως στις επαναπροωθήσεις προσφύγων από τη Γερμανία στην Ελλάδα.

Παραβλέποντας για λίγο τον βαθμό στον οποίο οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες έχουν σεβαστεί τις συμφωνίες περί υποδοχής και ενσωμάτωσης προσφύγων, καθώς και τον βαθμό στον οποίο η Ελλάδα έχει επωμιστεί το βάρος του κανονισμού Δουβλίνου ΙΙ, παρουσιάζει ενδιαφέρον η παραδοχή του Έλληνα Υπουργού ότι οι πρόσφυγες αποτελούν ένα βολικό παιχνίδι μικροπολιτικής για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, με το οποίο υπηρετούν την κομματική τους ατζέντα και διακεδάζουν το εκλογικό τους κοινό.

Φυσικά, δεν είναι η πρώτη φορά ούτε η μόνη διάσταση στην οποία η προσφυγιά δημιουργεί «ευκαιρίες».

Ειδικά τα τελευταία χρόνια, με την προσφυγική κρίση στα χειρότερά της, είδαμε πώς οι κυβερνήσεις της ΕΕ αντιμετώπισαν τους πρόσφυγες χάριν της κοινής γνώμης (ή, καλύτερα, χάριν των εκλογικών τους βάσεων), καταπατώντας ανθρώπινα δικαιώματα και κανονισμούς των Ηνωμένων Εθνών, υψώνοντας τείχη και επαναπροωθώντας τους ανθρώπους ως τσουβάλια με πατάτες. Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο σχετικό Eurobarometer, μόλις 4 στους 10 Ευρωπαίους θεωρούν ότι οι μετανάστες/πρόσφυγες συνεισφέρουν στη χώρα τους (με το ποσοστό να πέφτει στους μισούς, όσον αφορά την Ελλάδα), ενώ μόλις 6 στους 10 Ευρωπαίους πιστεύουν ότι η χώρα τους οφείλει να βοηθήσει τους πρόσφυγες. Στην Τσεχία (21%), η αστυνομία σημάδευε τους πρόσφυγες με τον «αριθμό» τους. Ουγγαρία (27%) και Βουλγαρία (29%) ηγούνται των χωρών της ΕΕ στα ποσοστά των αλλοδαπών υπό κράτηση, αμέσως μετά τη Γαλλία και την Ισπανία που αποτελούν χώρες μαζικής υποδοχής, ενώ νόμοι της ΕΕ επιτρέπουν στις αρχές να προφυλακίζουν πρόσφυγες χωρίς κάποια καταδίκη έως και 18 μήνες, για λόγους που περιλαμβάνουν για παράδειγμα «υψηλό κίνδυνο καθυστέρησης της απομάκρυνσης/επαναπροώθησής των». Στην Ελλάδα, παρακολουθήσαμε στα κεντρικά δελτία ειδήσεων «κέντρα φιλοξενίας» να γίνονται από αντικείμενο debate μεταξύ κυβέρνησης και τοπικής κοινωνίας έως και στόχος δολοφονικών επιθέσεων.

Φυσικά, η κοινή γνώμη δεν καθορίζει απαραίτητα την στάση των κυβερνήσεων, αφού η πρώτη δεν είναι μία κατάσταση που απλώς υφίσταται ex nihilo αλλά καλλιεργείται από την πολιτική ζωή που καταρχήν τα πολιτικά κόμματα διαμορφώνουν. Έτσι, είτε οι κυβερνήσεις εισάγουν τη διάσταση της προσφυγικής/μεταναστευτικής ροής στα πολιτικά τους αφηγήματα, ως μέρος της πολιτικής ατζέντας επί της οποίας ζητούν την ψήφο του λαού άρα και την προσανατολίζουν μεταξύ άλλων και σε αυτήν την κατεύθυνση, αντιμετωπίζοντας τους πρόσφυγες αντίστοιχα, είτε καλούνται να γλείψουν με πολιτική ηδονή τα αυτιά των ψηφοφόρων τους που έχουν φροντίσει να ερεθίσουν στο παρελθόν, αντιμετωπίζοντας της γης τους σύγχρονους κολασμένους σύμφωνα με τις προσταγές των πολιτών τους. Σε όποιο στάδιο του φαύλου αυτού κύκλου κι αν βρεθούν, οι πρόσφυγες αποτελούν ένα πολιτικό μπαλάκι και ένα πολύτιμο εργαλείο των κομματικών οπλοστασίων.

Επίσης, είδαμε πώς η γελοία συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας είχε σκοπό να μετατεθεί το πρόβλημα στην γείτονα χώρα, η οποία εμφανίστηκε πολύ πρόθυμη να κόψει τα φτερά των προσφύγων, πάντα με το αζημίωτο, ακόμη κι αν οι αναλύσεις και εξελίξεις υποδεικνύουν ότι κάθε άλλο παρά ασφαλή τρίτη χώρα αποτελεί ("πραξικόπημα", βασανιστήρια προσφύγων, κλπ). Χαρακτηριστικό είναι ότι, από τη δική μας εμπειρία μέσω της Mano Aperta και τις συζητήσεις μας με τους πρόσφυγες, δεν έχει βρεθεί ένας φιλοξενούμενος σε καταλήψεις που να δηλώνει ευχαριστημένος από τη διέλευσή του από την Τουρκία, με τις μαρτυρίες παιδιών να περιλαμβάνουν από φυλακίσεις έως πυροβολισμούς στα πλοία μεταφοράς τους.

Είδαμε, ακόμα, πώς η ελληνική κυβέρνηση, ήδη από το 2015, άφησε αιχμές για το ενδεχόμενο "να γεμίσει η Ευρώπη τζιχαντιστές και μετανάστες" στην περίπτωση οικονομικής κατάρρευσης της Ελλάδας, εκμεταλλευόμενη τον πόνο εκατομμυρίων ανθρώπων για την επίτευξη μίας πιο ευνοϊκής συμφωνίας σε ένα άλλο μέτωπο (και είδαμε πώς πήγε και αυτό). Αντίστοιχες, πιο ευθείες απειλές έχει κάνει κατά καιρούς και ο Ερντογάν, απειλώντας με άνοιγμα συνόρων και πέρασμα «τριών εκατομμυρίων προσφύγων» στην Ευρώπη, ως πίεση στις διαπραγματεύσεις ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ.

Τέλος, είδαμε πώς οι εγχώριες και διεθνείς ΜΚΟ, μέσα από τις οποίες σπαταλήθηκε αναίτια ή αγνοείται το 70% των ευρωπαϊκών πόρων για αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης (σύμφωνα με στοιχεία και παραδοχές ευρωπαίων αξιωματούχων, όπως αποκάλυψε τον Μάρτιο ο Guardian) καθιστώντας την "ανθρωπιστική" στρατηγική της ΕΕ ως την πλέον δαπανηρή στην ιστορία, έκλεισαν τους ανθρώπους σε camps και τους ταϊζουν έκτοτε πατάτες μπλουμ και ζυμαρικά, χρεώνοντας έως και 5€ το γεύμα. Κατά μέσο όρο, το κόστος για κάθε πρόσφυγα που διέμεινε στη χώρα μας υπολογίζεται στα 14,000 δολάρια· όπως σωστά μαντεύετε, ουδεμία σχέση έχει αυτό το ποσό με την πραγματικότητα. Βρέχει λεφτά και κάποιοι τα μυρίστηκαν, απαίτησαν και εξασφάλισαν κομμάτι από την πίτα: έτσι, όσο το κράτος αδυνατεί να "εξυπηρετήσει" πρόσφυγες που βρίσκονται στη χώρα μας αλλά όχι στα camps τους, είναι πολύ βολική η δράση των αλληλέγγυων· κάθε που ένα camp είναι έτοιμο να υποδεχτεί κόσμο, όλο και κάποια κατάληψη δέχεται επισκέψεις από την αστυνομία. Τότε είναι μόνο που η ανθρώπινη ζωή αποκτά αξία, οικονομική αξία. Η κατάσταση της αντιμετώπισης του προσφυγικού στην Ελλάδα μπορεί να περιγραφεί με τη χαρακτηριστική περίπτωση του Δρακοπούλειου Αιμοδοτικού κέντρου: σε αυτό διέμεναν περίπου 130 πρόσφυγες, οι οποίοι τον Μάρτιο 2017 συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στο Αλλοδαπών, με τα προσωπικά τους αντικείμενα να βρίσκονται στον δρόμο, προκειμένου ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός να διαμορφώσει το κτίριο για φιλοξενία… προσφύγων.

Άρα, πατσαβουράκια μου, ας μην κοροϊδευόμαστε: η (προσφυγική) κρίση πράγματι δημιουργεί ευκαιρίες, απλώς όχι για εκείνους που τη βιώνουν και καταστρέφονται.

Εντάξει, για τους πρόσφυγες δεν είναι πολύ ευνοϊκά τα πράγματα.

Για όλους τους άλλους, όμως, it's good business.

(Ανήθικο δίδαγμα: «Θα εφαρμόσουμε συμβολικά την συνθήκη του Δουβλίνου κάτι το οποίο σημαίνει πως ο αριθμός θα είναι πολύ μικρός, λίγων δεκάδων ανθρώπων μέσα στους επόμενους μήνες» δήλωσε ο Γιάννης Μουζάλας. Μας αρέσει να κάνουμε συμβολικά πράγματα στην Ελλάδα. Διαδηλώνουμε συμβολικά, γιορτάζουμε εξεγέρσεις συμβολικά, δουλεύουμε έναντι συμβολικών μισθών. Μας αρέσουν τα σύμβολα. Ένας λαός ερωτευμένος με την καταστροφή του.)

ΥΓ: Το υπέροχο σκίτσο είναι του Πάνου Ζάχαρη.